Do pobrania krwi u dziecka najlepiej przygotować się na dwóch poziomach: praktycznym (czy na czczo, o której godzinie, co zabrać) i emocjonalnym (jak opowiedzieć dziecku, co się wydarzy, i jak samemu zachować spokój). Spokojny rodzic to dla dziecka najważniejszy sygnał, że sytuacja jest bezpieczna. Poniżej zebraliśmy wskazówki, które ułatwiają przejście przez badanie bez zbędnego stresu.
Czy dziecko musi być na czczo?
To zależy od rodzaju badania i wieku dziecka.
- Niemowlęta zwykle nie są głodzone przez wiele godzin. W praktyce często wystarczy przerwa od ostatniego karmienia, której długość ustala się indywidualnie — zgodnie z zaleceniem lekarza kierującego lub personelu punktu pobrań.
- Starsze dzieci przy niektórych oznaczeniach (np. glukoza, lipidogram) powinny być na czczo, podobnie jak dorośli. Przy wielu innych badaniach, np. morfologii, nie jest to konieczne.
- Jeśli dziecko przyjmuje leki na stałe, zapytaj lekarza, czy podać je przed badaniem.
Nie ma jednej zasady dla wszystkich badań. O to, czy i jak długo dziecko ma być na czczo, zapytaj przy rejestracji — podaj wiek dziecka i nazwy zleconych badań.
Woda, pora dnia i sen
Bycie na czczo nie oznacza braku picia. Dziecko może pić wodę — niesłodzoną i niegazowaną. Nawodnienie ułatwia pobranie, bo żyły są lepiej widoczne. Unikaj soków, mleka i słodkich napojów, jeśli badanie wymaga bycia na czczo.
Najlepsza pora to zwykle rano: dziecko jest wypoczęte, a okres bez jedzenia wypada głównie na sen. Zadbaj o to, by dziecko wyspało się poprzedniego dnia. Zmęczony i głodny maluch znosi wszystko gorzej.
Jak rozmawiać z dzieckiem o pobraniu
Kilka zasad, które sprawdzają się niezależnie od wieku:
- Szczerze. Nie mów, że „nic nie będzie”. Powiedz, że będzie krótkie ukłucie, które może zaboleć jak uszczypnięcie, i że szybko minie.
- Krótko. Dzień lub dwa wcześniej dla przedszkolaka, tuż przed dla maluszka. Długie tłumaczenie zwiększa napięcie.
- Bez straszenia. Pobranie nie jest karą ani „konsekwencją”. Nie używaj go jako groźby.
- Z zadaniem. Zaproponuj dziecku rolę: może liczyć do dziesięciu, dmuchać jak na świeczkę, trzymać zabawkę drugą ręką. Poczucie wpływu obniża lęk.
- Bez własnego lęku. Jeśli sam boisz się igieł, spróbuj nie pokazywać tego dziecku. Dzieci czytają emocje rodziców.
Nastolatkowi wystarczy rzeczowa informacja i szacunek dla jego intymności — może chcieć wejść do gabinetu sam.
Co zabrać ze sobą
- skierowanie lub listę badań (jeśli masz),
- ulubioną zabawkę, książeczkę lub telefon z bajką — coś, co odwróci uwagę,
- wodę do picia,
- coś do zjedzenia na po pobraniu, zwłaszcza gdy dziecko było na czczo,
- zapasową pieluchę i chusteczki dla niemowlęcia,
- ubranie z luźnym rękawem, który łatwo podwinąć.
Jak trzymać niemowlę i małe dziecko
Personel pokaże, jak ułożyć dziecko. Zwykle rodzic siada na krześle, a dziecko siedzi na jego kolanach tyłem lub bokiem do stolika. Jedną ręką obejmujesz tułów i wolną rączkę dziecka, drugą delikatnie przytrzymujesz nóżki. Taki „uścisk” daje dziecku poczucie bezpieczeństwa, a osobie pobierającej — stabilną rękę.
U niemowląt krew pobiera się zazwyczaj z żyły na rączce, czasem z główki lub pięty — decyduje osoba pobierająca. Rodzic może w tym czasie mówić do dziecka, śpiewać lub pokazywać zabawkę. Karmienie piersią tuż po pobraniu często szybko uspokaja.
Nie kładź dziecka na plecach siłą i nie przytrzymuj go „na sztywno” bez instrukcji — lepiej zapytać, jaka pozycja będzie najwygodniejsza.
Krem lub plaster znieczulający — opcja do omówienia
Istnieją preparaty miejscowo znieczulające skórę (kremy, plastry), które nakłada się na jakiś czas przed wkłuciem. Nie są konieczne, a ich stosowanie ma ograniczenia wiekowe i wymaga wcześniejszego zaplanowania. Jeśli chcesz z nich skorzystać, zapytaj o to przy rejestracji lub lekarza kierującego na badanie — personel podpowie, czy w danej sytuacji to możliwe i jak to zorganizować. Nie zakładaj, że taki preparat będzie dostępny na miejscu.
Po pobraniu
- Przytrzymaj opatrunek uciskowy kilka minut; u dzieci lepiej nie zginać ręki.
- Pochwal dziecko za to, jak sobie poradziło — niezależnie od tego, czy płakało.
- Daj coś do picia i jedzenia.
- Niewielki siniak w miejscu wkłucia jest częsty i znika sam w ciągu kilku dni.
Skontaktuj się z lekarzem, jeśli miejsce wkłucia jest mocno obrzęknięte, gorące lub bolesne, albo gdy dziecko ma gorączkę bez innej wyjaśnialnej przyczyny.
Kiedy przełożyć termin
Jeśli dziecko ma gorączkę lub ostrą infekcję, zadzwoń przed wizytą. Część badań w czasie infekcji daje wyniki trudne do interpretacji, a personel pomoże ustalić, czy przełożyć termin. Wyjątkiem są sytuacje, gdy lekarz zlecił badanie właśnie z powodu infekcji — wtedy przyjdź zgodnie z zaleceniem.
Jak to wygląda w Sonar Clinic
W punkcie pobrań Sonar Clinic pobrania u dzieci — także noworodków — umawiane są na konkretny dzień i godzinę. Dzięki temu dziecko nie czeka w poczekalni z osobami z objawami infekcji; wizyty organizujemy tak, aby oddzielić dzieci, seniorów i kobiety w ciąży od pacjentów chorych.
Opłata za pobranie materiału jest jednorazowa i niezależna od liczby badań: 20 zł u noworodków i dzieci do 8. roku życia oraz 11 zł u dzieci od 11. roku życia i dorosłych. Szczegóły dotyczące pozostałych grup wiekowych i ceny poszczególnych badań podajemy przy rejestracji; aktualny cennik znajduje się na stronie cennika.
Więcej o zakresie badań laboratoryjnych u dzieci przeczytasz na stronie badania krwi dzieci. Jeśli wynik wymaga omówienia, dziecko można skonsultować u pediatry. Na pobranie umówisz się telefonicznie: +48 880 018 703. Sonar Clinic, ul. Gubińska 8A, 54-434 Wrocław.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. W razie nagłych lub nasilających się objawów skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń pod numer 112.