ASC-US i LSIL to dwa najczęstsze i najłagodniejsze nieprawidłowe wyniki cytologii. ASC-US oznacza komórki nietypowe, których nie da się jednoznacznie ocenić, a LSIL — zmiany niskiego stopnia, najczęściej wywołane przemijającym zakażeniem HPV. W większości przypadków nie wymagają leczenia, lecz dalszej diagnostyki i kontroli, o których decyduje lekarz.
Co oznacza ASC-US
ASC-US (atypical squamous cells of undetermined significance) to atypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu. Mówiąc prościej: cytolog zobaczył komórki, które wyglądają nieco inaczej niż zwykle, ale nie na tyle, by uznać je za zmianę śródnabłonkową.
Przyczyny mogą być różne:
- przemijające zakażenie HPV,
- stan zapalny lub infekcja pochwy,
- zmiany hormonalne, np. w okresie okołomenopauzalnym,
- suchość i zanik nabłonka,
- podrażnienie po stosunku lub stosowaniu leków dopochwowych.
ASC-US to najczęstsza nieprawidłowość w cytologii i w większości przypadków nie wiąże się z żadną istotną zmianą na szyjce macicy.
Co oznacza LSIL
LSIL (low-grade squamous intraepithelial lesion) to zmiana śródnabłonkowa niskiego stopnia. Obraz komórek wskazuje na aktywne zakażenie HPV — wirus zmienia wygląd komórek nabłonka, a cytolog to widzi. W badaniu histopatologicznym LSIL odpowiada zwykle zmianie CIN 1.
Ważne: LSIL to opis obrazu, nie choroba. U większości kobiet, zwłaszcza młodszych, organizm eliminuje wirusa w ciągu roku lub dwóch, a zmiany ustępują bez leczenia.
Czy ASC-US i LSIL są groźne
Oba wyniki należą do zmian niskiego ryzyka. Nie oznaczają raka ani stanu przedrakowego wysokiego stopnia. Ich znaczenie polega na tym, że u niewielkiej części pacjentek za takim obrazem może kryć się zmiana wyższego stopnia, której cytologia nie wychwyciła. Dlatego wynik weryfikuje się dodatkowym badaniem — nie po to, by leczyć, ale by upewnić się, że nic ważniejszego nie zostało przeoczone.
Ogólne omówienie systemu Bethesda i innych wyników (ASC-H, HSIL, AGC) znajdziesz w poradniku Nieprawidłowa cytologia — co to znaczy i co robić?.
Co dalej — typowe kroki
Postępowanie zależy od wyniku, wieku i tego, czy znany jest status HPV. Ogólnie:
Przy ASC-US:
- lekarz zwykle zleca test HPV — jeśli cytologia była pobrana metodą LBC, można go wykonać z tej samej próbki,
- ujemny HPV — najczęściej wystarcza powrót do zwykłego harmonogramu badań lub kontrolna cytologia,
- dodatni HPV — zazwyczaj wskazana jest kolposkopia; przy typie 16 lub 18 tym bardziej.
Przy LSIL:
- u dorosłych pacjentek lekarz zwykle kieruje na kolposkopię,
- u młodych kobiet (orientacyjnie do 25. roku życia), u których LSIL bardzo często ustępuje samoistnie, częstą opcją jest obserwacja i powtórna cytologia po 12 miesiącach,
- w ciąży kolposkopię można wykonać, ale biopsję zwykle odkłada się na okres po porodzie.
Kontrola po 6–12 miesiącach to jedna z możliwości, a nie reguła. Lekarz może ją zaproponować, gdy obraz jest łagodny, HPV ujemny lub gdy chodzi o młodą pacjentkę. Nie jest to jednak sposób na „przeczekanie” wyniku, który wymaga kolposkopii.
O interpretacji wyniku testu HPV przeczytasz w poradniku Dodatni wynik testu HPV — co dalej?.
Jak wygląda kolposkopia
Kolposkopia to oglądanie szyjki macicy w powiększeniu przez kolposkop — urządzenie, które pozostaje na zewnątrz ciała. Badanie odczuwa się podobnie jak pobranie cytologii: wziernik, przemycie szyjki roztworem kwasu octowego i często płynem Lugola, ocena obrazu. Trwa 10–20 minut i nie wymaga znieczulenia.
Przy ASC-US i LSIL obraz kolposkopowy jest często prawidłowy lub pokazuje jedynie niewielkie zmiany. Jeśli lekarz zobaczy obszar wymagający oceny, może pobrać biopsję — drobny wycinek do badania histopatologicznego. Dopiero jego wynik pozwala ocenić, czy zmiana wymaga leczenia, czy tylko obserwacji.
Zasady przygotowania (2 dni bez współżycia, tamponów i leków dopochwowych, badanie poza miesiączką) opisujemy w poradniku o nieprawidłowej cytologii.
Kiedy nie zwlekać
Wynik ASC-US lub LSIL nie jest nagły, ale nie powinien pozostać bez dalszego kroku. Umów konsultację w najbliższych tygodniach, jeśli:
- test HPV wykazał typ 16 lub 18,
- to kolejny nieprawidłowy wynik z rzędu,
- poprzedni nieprawidłowy wynik nie został nigdy zweryfikowany,
- występują krwawienia po stosunku, między miesiączkami lub po menopauzie,
- masz nietypowe upławy lub ból w podbrzuszu.
Jeśli lekarz zalecił kontrolę za 6 lub 12 miesięcy, zapisz termin i go dotrzymaj — obserwacja działa tylko wtedy, gdy rzeczywiście odbywa się kolejne badanie.
Jak to wygląda w Sonar Clinic
Wyniki ASC-US i LSIL omawia lek. Barbara Ossowska — lekarka w trakcie specjalizacji z ginekologii i położnictwa. W ramach ginekologii pobiera cytologię LBC i testy HPV oraz wykonuje USG.
Możliwa ścieżka:
- Konsultacja ginekologiczna z omówieniem wyniku i ustaleniem planu — 220 zł.
- Test HPV, jeśli nie był wykonany: konsultacja + cytologia LBC + test HPV (14 genotypów) — 520 zł.
- Kolposkopia — gdy lekarz uzna ją za wskazaną. Kolposkopia w Sonar Clinic będzie dostępna wkrótce; do tego czasu lekarka podczas konsultacji wskaże, gdzie wykonać badanie.
Na wizytę zabierz wynik cytologii oraz wcześniejsze wyniki, jeśli je masz. Rejestracja: telefonicznie pod numerem +48 880 018 703 lub online na profilu lekarki. Sonar Clinic mieści się przy ul. Gubińskiej 8A we Wrocławiu.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. W razie nagłych lub nasilających się objawów skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń pod numer 112.